SignsToSave
10 phút Sức khỏe tâm thần và khủng hoảng

Ngộ Độc Rượu: Đừng Bao Giờ Để "Ngủ Cho Tỉnh"

Trong 10 phút, quý vị sẽ biết các dấu hiệu ngộ độc rượu, vì sao không bao giờ được để một người ngủ cho tỉnh, và phải làm gì trong lúc chờ người giúp.

In khóa học này — hoặc lưu thành tệp PDF từ hộp thoại in. Hợp để dán lên tủ lạnh, để trong xe hay đặt ở phòng chờ.

Vì sao điều này quan trọng

Ngộ độc rượu có thể giết người: nhịp thở chậm dần rồi ngừng hẳn, hoặc người bất tỉnh sặc chất nôn của chính mình. Chuyện này thường hơn người ta tưởng, và ngăn được hoàn toàn nếu quý vị biết dấu hiệu và không để ai "ngủ cho tỉnh" một mình. Khóa học này dạy khi nào gọi 911 và làm gì trong lúc chờ.

Nhận biết các dấu hiệu

Sai lầm chết người: ngủ cho tỉnh một mình

Người uống say đến bất tỉnh có thể chết, và kiểu chết thường gặp nhất lại ngăn được: bạn bè để họ nằm một mình cho "ngủ cho tỉnh", rồi quay lại xem thì đã muộn.

Ngộ độc rượu xảy ra khi uống nhiều đến mức làm chậm các vùng não điều khiển nhịp thở và phản xạ nôn (phản xạ giữ chất nôn không lọt vào phổi). Say đến vậy mà nằm một mình là mất thứ duy nhất có thể cứu họ: một người ngồi canh, kịp nhận ra khi có chuyện.

Khi nào gọi 911

Gọi 911 nếu người đã uống rượu không đánh thức được, dù la lớn hay lay mạnh; thở chậm — dưới khoảng 8 nhịp mỗi phút — hoặc ngưng dài giữa các nhịp thở; da lạnh, ẩm mồ hôi, tái nhợt hoặc tím tái; lên cơn co giật; hoặc nôn ói khi không phản ứng.

Quý vị không cần biết họ uống bao nhiêu, cũng không cần chắc là "đã đủ nặng". Phần lớn trường đại học có chính sách miễn kỷ luật y tế bảo vệ sinh viên gọi xin giúp, để nỗi sợ bị phạt không chặn cuộc gọi.

Tư thế nằm nghiêng an toàn và vì sao nó quan trọng

Chờ cấp cứu, hãy lăn họ nằm nghiêng, gập đầu gối trên ra trước cho vững. Đó là tư thế nằm nghiêng an toàn, và nó giữ đường thở thông nếu họ nôn.

Sặc chất nôn, chứ không phải bản thân rượu, mới là thứ giết nhiều người say bất tỉnh. Người nằm ngửa không tự làm thông đường thở được. Hãy ở bên họ và liên tục kiểm tra xem họ còn thở bình thường không, tới khi có người đến giúp.

Nồng độ cồn trong máu vẫn tăng sau ly cuối cùng

Rượu đã nằm trong dạ dày và ruột vẫn ngấm vào máu một lúc sau ly cuối cùng, nên nồng độ cồn có thể còn tăng dù họ đã ngừng uống hoặc đã bất tỉnh.

Một người trông vẫn ổn lúc thiếp đi có thể xấu đi rõ rệt một giờ sau, dù không uống thêm giọt nào. "Anh ấy chỉ uống vài ly" hay "cô ấy ngừng lâu rồi" không phải lý do để cho rằng nguy hiểm đã qua. Nếu có dấu hiệu cần gọi 911, thời điểm ly cuối không đổi điều quý vị phải làm.

Những hiểu lầm làm mất thời gian

Cà phê, tắm nước lạnh và dìu đi lại không làm ai tỉnh rượu, cũng không làm ngộ độc rượu bớt nguy hiểm. Không cách nào làm cơ thể xử lý rượu nhanh hơn, và tắm nước lạnh còn nguy hiểm nếu họ say đến mức không đứng vững hay không tỉnh táo.

Những thứ duy nhất có ích là tư thế nằm nghiêng an toàn, gọi 911, và ở bên họ. Nếu quý vị với tay lấy cà phê hay vòi sen thay vì cầm điện thoại, chính phản xạ đó cần dẹp bỏ.

Ngoài đời thật trông ra sao

Cứ để anh ngủ cho tỉnh

Ở tiệc ký túc xá, bạn của Rowan không còn phản ứng gì; có người bảo cứ để anh ngủ cho tỉnh. Rowan gọi tên, lay mạnh: không gì cả. Nhịp thở anh chậm, có khoảng ngưng dài. Cô sợ trường biết chuyện, nhưng một trợ lý ký túc xá nhắc rằng chính sách miễn kỷ luật y tế bảo vệ sinh viên gọi xin giúp. Cô gọi 911 ngay, rồi lăn anh nằm nghiêng để khỏi sặc nếu nôn. Cấp cứu tới sau vài phút. Anh nằm viện một đêm, hai ngày sau về lại trường, mừng vì có người ở lại canh.

Da lạnh, tái nhợt, bị cho là "tại champagne"

Ở tiệc cưới, Imelda thấy một vị khách lớn tuổi gục trên ghế, da lạnh, ẩm mồ hôi, tái nhợt. Cô gọi và lay vai ông; ông chỉ khẽ cựa, lẩm bẩm mấy lời không rõ nghĩa. Khách khác cười bảo tại uống nhiều champagne, nhưng Imelda kiểm tra hơi thở và đếm được những khoảng ngưng dài. Cô gọi 911, rồi lăn ông nằm nghiêng trên băng ghế gần đó, phòng khi ông nôn. Cấp cứu sau đó nói nồng độ cồn của ông vẫn còn tăng lúc họ tới, nhiều giờ sau ly cuối. Cuộc gọi của Imelda, chứ không phải câu đùa về champagne, là lý do ông tỉnh lại trên giường bệnh.

Làm gì trong lúc chờ người giúp

  1. Thử đánh thức họ bằng giọng lớn hoặc lay mạnh.
  2. Gọi 911 nếu không đánh thức được, thở chậm hay ngưng dài, da lạnh hay tím tái, co giật, hoặc nôn khi không phản ứng.
  3. Lăn họ sang tư thế nằm nghiêng an toàn, đầu gối trên gập lại, để khỏi sặc nếu nôn.
  4. Ở bên họ suốt thời gian đó. Đừng bao giờ để người say đến vậy nằm một mình, dù chỉ vài phút.
  5. Đừng cho cà phê, tắm nước lạnh hay dìu đi lại. Không cách nào làm ai tỉnh rượu.
  6. Liên tục kiểm tra xem họ còn thở bình thường không, tới khi cấp cứu đến.
  7. Nói với cấp cứu họ đã uống khoảng bao nhiêu và cách đây bao lâu, nếu quý vị biết.

Hiểu lầm & sai sót

Người ta hay nghĩ nên để một người say bất tỉnh nằm ngủ cho tỉnh.Thật ra đó là sai lầm gây chết người. Người say đến vậy có thể ngừng thở hoặc sặc chất nôn mà không ai ở đó nhận ra.

Người ta hay nghĩ cà phê, tắm nước lạnh hay dìu đi lại sẽ làm họ tỉnh rượu.Thật ra không cách nào làm cơ thể xử lý rượu nhanh hơn, và tắm nước lạnh có thể nguy hiểm nếu họ không đứng vững hay không tỉnh táo.

Người ta hay nghĩ hết nguy hiểm khi người đó ngừng uống hoặc đã ngủ.Thật ra nồng độ cồn còn tăng một lúc sau ly cuối cùng, nên họ có thể xấu đi chứ không khá lên trong giờ sau đó.

Những điều quý vị đã học

  • Ngủ cho tỉnh một mình là sai lầm gây chết người. Hãy ở bên bất cứ ai say đến bất tỉnh.
  • Gọi 911 nếu không đánh thức được, thở chậm hay ngưng dài, da lạnh hay tím tái, co giật, hoặc nôn khi không phản ứng.
  • Tư thế nằm nghiêng an toàn, đầu gối trên gập lại, giữ đường thở thông nếu họ nôn.
  • Nồng độ cồn trong máu còn tăng sau ly cuối cùng, nên họ có thể xấu đi dù đã ngừng uống.
  • Cà phê, tắm nước lạnh và dìu đi lại chỉ là hiểu lầm. Phần lớn trường đại học cũng bảo vệ sinh viên gọi xin giúp.

Nguồn tham khảo

  1. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA) — Hiểu về ngộ độc rượu và cách ứng phó
  2. Centers for Disease Control and Prevention — Tử vong do ngộ độc rượu và các dấu hiệu cảnh báo

Câu hỏi thường gặp

Làm sao tôi biết đó chỉ là say hay thật sự là ngộ độc rượu?

Quý vị không cần phải chắc chắn. Nếu không đánh thức được người đó, nhịp thở chậm hoặc có khoảng ngưng dài, da lạnh, ẩm mồ hôi, tái nhợt hoặc tím tái, họ lên cơn co giật, hoặc họ nôn ói trong lúc không phản ứng, hãy gọi 911. Quý vị không bao giờ cần biết chính xác họ đã uống bao nhiêu trước khi gọi.

Gọi 911 ở một buổi tiệc thì chúng tôi có bị rắc rối không?

Phần lớn trường đại học có chính sách miễn kỷ luật y tế, bảo vệ sinh viên gọi xin giúp khỏi bị kỷ luật vì uống rượu dưới tuổi. Chính sách khác nhau tùy trường, nên đây không phải là bảo đảm ở mọi nơi, nhưng rủi ro lớn hơn nhiều là không gọi. Một người bạn nằm giường bệnh vẫn hơn xa một người bạn không bao giờ tỉnh lại.

Anh ấy ngừng uống hai tiếng trước và giờ có vẻ dịu hơn. Chúng tôi có còn phải lo không?

Có. Rượu đã nằm trong dạ dày vẫn tiếp tục ngấm vào máu một lúc, nên nồng độ cồn trong máu có thể còn tăng ngay cả khi người đó đã ngừng uống hoặc đã ngủ. Trông dịu hơn không có nghĩa là đang khá lên. Hãy để ý các dấu hiệu cần gọi 911, bất kể ly cuối cùng là lúc nào.

Kiểm tra điều quý vị đã biết

Năm câu hỏi. Đúng bốn câu là đạt. Quý vị làm lại bao nhiêu lần cũng được — đây là luyện tập, không phải kỳ thi.

Khóa học này thuộc Sức khỏe tâm thần và khủng hoảng. Những khóa học đi cùng rất hợp:

Quá liều opioid và naloxone Trong 12 phút, quý vị sẽ biết cách nhận ra một ca quá liều opioid, cách dùng naloxone, và vì sao khi không chắc vẫn nên cho thuốc rồi gọi 911. 12 phút Sức khỏe tâm thần và khủng hoảng Co giật: điều gì giúp, điều gì hại Trong 10 phút, quý vị sẽ biết chính xác phải làm gì khi có cơn co giật, và khi nào điều đó nghĩa là gọi 911. 10 phút Cấp cứu thường ngày Làm gì trong lúc chờ người giúp Trong 12 phút, quý vị sẽ biết phải làm gì bằng tay và bằng lời trong mấy phút sau khi gọi 911, trước khi người giúp tới. 12 phút Nền tảng