SignsToSave
12 phút Cấp cứu thường ngàyChăm sóc cha mẹ lớn tuổi

Nhồi máu cơ tim: Nhận biết các dấu hiệu

Trong 12 phút, quý vị sẽ biết các dấu hiệu nhồi máu cơ tim thường gặp, những dấu hiệu khác mà phụ nữ và người bệnh tiểu đường hay gặp thay vào đó, và chính xác phải làm gì.

In khóa học này — hoặc lưu thành tệp PDF từ hộp thoại in. Hợp để dán lên tủ lạnh, để trong xe hay đặt ở phòng chờ.

Vì sao điều này quan trọng

Trong cơn nhồi máu cơ tim, một phần cơ tim mất máu nuôi, và cơ thiếu oxy quá lâu thì không hồi phục. Bệnh tim là nguyên nhân tử vong hàng đầu cho cả nam và nữ tại Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention), và điều trị hiệu quả nhất trong một hai giờ đầu. Các dấu hiệu không phải lúc nào cũng như quý vị nghĩ, và khóa học này sinh ra để lấp khoảng trống đó.

Nhận biết các dấu hiệu

Các dấu hiệu thường gặp nhất

Các dấu hiệu thường gặp: đè nặng, bóp chặt, tức hay đau giữa ngực kéo dài hơn vài phút, hoặc dịu đi rồi quay lại. Đau lan ra cánh tay, hàm, cổ hay lưng. Khó thở, dù có hay không khó chịu ở ngực. Vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hay đột ngột choáng váng.

Không phải cơn nào cũng đau dữ dội. Có người chỉ thấy như bị đè nặng lên ngực.

Khi hoàn toàn không giống nhồi máu cơ tim

Phụ nữ, người lớn tuổi và người bệnh tiểu đường thường bị nhồi máu cơ tim mà hoàn toàn không đau ngực. Điều này không hiếm, và là lỗ hổng nguy hiểm nhất trong hiểu biết của nhiều người.

Thay vì đau ngực, để ý: mệt bất thường, nặng hơn mệt thường ngày, đôi khi kéo dài nhiều ngày trước đó. Buồn nôn hay nôn. Đau hàm, cổ hay lưng trên tự nhiên xuất hiện. Khó thở dù không gắng sức. Choáng váng hay vã mồ hôi lạnh không rõ lý do.

Những dấu hiệu này liên tục bị bỏ qua — đổ cho căng thẳng, mất ngủ hay tuổi già — vì không giống cơn đau tim trong phim. Người đang bị có thể vẫn bình tĩnh, vẫn nói chuyện, mà vẫn rất nguy hiểm. Nếu thấy có gì rất không ổn mà không giải thích được, hãy coi như đau ngực và gọi 911.

Mỗi phút trôi qua là thêm cơ tim chết

Cơ tim mất máu nuôi thì chết dần và không mọc lại. Máu lưu thông lại càng sớm — thường bằng cách luồn ống nhỏ qua mạch máu để mở động mạch tắc — thì càng giữ được nhiều cơ tim và tim càng tốt về sau.

Mục tiêu của khóa học này: rút ngắn thời gian từ dấu hiệu đầu tiên đến cuộc gọi 911.

Không bao giờ tự lái xe

Nếu nghĩ mình có thể đang bị nhồi máu cơ tim, hãy gọi 911. Đừng tự lái xe, cũng đừng để người nhà chở đi, dù bệnh viện ở ngay gần.

Nhân viên cấp cứu điều trị ngay khi tới, và báo trước kết quả EKG (bản ghi điện tim) để ê-kíp tim mạch sẵn sàng. Nếu tim ngừng đập trong xe, không có ai ở đó để giúp.

Về thuốc aspirin

Quý vị có thể đã nghe aspirin giúp ích khi bị nhồi máu cơ tim. Hãy gọi 911 trước, và nếu tổng đài bảo nhai một viên thì làm theo — họ sẽ hỏi về dị ứng và nguy cơ chảy máu trước khi nói vậy.

Đừng tự uống aspirin trước đó, và đừng đưa cho người khác khi không có hướng dẫn của tổng đài.

Nhồi máu cơ tim và ngừng tim

Hai bệnh này hay bị lẫn lộn. Nhồi máu cơ tim là vấn đề đường ống — động mạch tắc chặn dòng máu — người bệnh thường vẫn tỉnh, vẫn nói và vẫn thở, ít nhất lúc đầu.

Ngừng tim là vấn đề điện: nhịp tim rối loạn và ngừng bơm máu. Người bệnh gục xuống, không phản ứng, không thở bình thường. Nhồi máu cơ tim có thể dẫn đến ngừng tim, nên cách xử trí khác hẳn — CPR chỉ dùng tay và AED (máy sốc điện đưa tim về nhịp), có khóa học riêng.

Ngoài đời thật trông ra sao

Cắt cỏ một chiều thứ Bảy

Ông Deon 58 tuổi, đang cắt cỏ dở thì ngực bị đè nặng. Ông đổ cho món burrito buổi trưa, ngồi xuống bậc thềm chờ cho qua. Mười phút sau vẫn chưa hết, cánh tay trái cũng nặng trĩu. Bà hàng xóm sang chào, thấy mặt ông tái xám và vã mồ hôi, liền gọi 911 trong khi ông vẫn khăng khăng chỉ là khó tiêu. Nhân viên cấp cứu tới sau vài phút, đo EKG tại thềm nhà, xác nhận động mạch bị tắc trên đường tới bệnh viện. Một tuần sau ông về nhà, một tháng sau lại tự cắt cỏ.

Một tuần thấy trong người không ổn

Bà Marguerite 64 tuổi, cả tuần thấy trong người không ổn — mệt sâu mà ngủ không đỡ, đau âm ỉ dọc quai hàm, khó thở khi leo cầu thang quen thuộc suốt ba mươi năm. Không đau ngực, nên bà chưa nghĩ tới nhồi máu cơ tim; bà cho là do tuổi tác. Cô con gái đã học khóa này, nghe mẹ kể qua điện thoại, thấy các dấu hiệu ghép lại rất đáng ngại. Cô lái xe tới, gọi 911 thay vì chờ lịch hẹn khám. Xét nghiệm xác nhận bà đang trong cơn nhồi máu cơ tim mà không đau ngực, và bà được điều trị kịp thời.

Làm gì trong lúc chờ người giúp

  1. Gọi 911 ngay. Đừng tự lái xe, đừng chờ xem có qua không.
  2. Ngừng mọi việc, ngồi hoặc nằm ở tư thế dễ chịu.
  3. Chỉ nhai aspirin nếu tổng đài 911 bảo — làm đúng theo lời họ.
  4. Nới lỏng quần áo chật và giữ bình tĩnh trong lúc chờ.
  5. Nếu có tiền sử bệnh tim, báo tổng đài và chuẩn bị sẵn danh sách thuốc.
  6. Mở khóa cửa và bật đèn để nhân viên cấp cứu vào nhanh.
  7. Nếu người bệnh không phản ứng và ngừng thở bình thường, bắt đầu CPR chỉ dùng tay.

Hiểu lầm & sai sót

Nhiều người nghĩ rằng nhồi máu cơ tim luôn gây đau ngực dữ dội.Thật ra nhiều cơn, nhất là ở phụ nữ, người lớn tuổi và người bệnh tiểu đường, biểu hiện bằng mệt mỏi, buồn nôn, đau hàm, đau lưng hay khó thở, gần như không đau ngực.

Nhiều người nghĩ rằng tự lái xe hay nhờ người chở đi thì nhanh hơn.Thật ra gọi 911 nhanh hơn và an toàn hơn. Nhân viên cấp cứu điều trị ngay khi tới và báo trước để bệnh viện sẵn sàng.

Nhiều người nghĩ rằng nên tự uống ngay một viên aspirin cho chắc.Thật ra hãy gọi 911 trước và để tổng đài quyết định. Họ sẽ hỏi về dị ứng và nguy cơ trước khi cho biết có nên nhai hay không.

Những điều quý vị đã học

  • Dấu hiệu thường gặp: ngực đè nặng hay bóp chặt, đau lan ra tay hay hàm, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn.
  • Phụ nữ, người lớn tuổi và người bệnh tiểu đường thường không đau ngực — để ý mệt mỏi, buồn nôn, đau hàm hay lưng.
  • Gọi càng sớm, giữ được càng nhiều cơ tim.
  • Đừng bao giờ tự lái xe hay chở người khác. Gọi 911 để được điều trị ngay trên đường.
  • Chỉ nhai aspirin khi tổng đài 911 bảo.

Nguồn tham khảo

  1. American Heart Association — Dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim ở nam và nữ
  2. Centers for Disease Control and Prevention — Thông tin về bệnh tim và triệu chứng nhồi máu cơ tim
  3. National Heart, Lung, and Blood Institute — Dấu hiệu, nguy cơ và cách điều trị nhồi máu cơ tim

Câu hỏi thường gặp

Có thể bị nhồi máu cơ tim mà hoàn toàn không đau ngực không?

Có, và điều đó rất thường gặp, nhất là ở phụ nữ, người lớn tuổi và người bệnh tiểu đường. Thay vì đau ngực, hãy để ý mệt mỏi bất thường, buồn nôn, khó thở, hoặc đau ở hàm hay lưng. Nếu thấy có gì đó rất không ổn mà quý vị không giải thích được, hãy gọi 911 thay vì chờ đau ngực xuất hiện.

Có khi nào tự lái xe tới phòng cấp cứu là được không, khi nghi bị nhồi máu cơ tim?

Không. Hãy gọi 911. Nhân viên cấp cứu có thể bắt đầu điều trị ngay, theo dõi quý vị suốt đường đi và báo cho ê-kíp tim mạch của bệnh viện trước khi quý vị đến. Nếu tim quý vị ngừng đập trong xe, không có ai ở đó để giúp quý vị.

Tôi có nên uống aspirin nếu nghĩ mình đang bị nhồi máu cơ tim không?

Hãy gọi 911 trước. Nếu nhân viên trực tổng đài bảo quý vị nhai một viên aspirin, hãy làm theo — họ sẽ hỏi về dị ứng và nguy cơ chảy máu trước khi khuyên. Đừng tự uống trước đó, và đừng bao giờ đưa aspirin cho người khác khi không có hướng dẫn đó.

Kiểm tra điều quý vị đã biết

Năm câu hỏi. Đúng bốn câu là đạt. Quý vị làm lại bao nhiêu lần cũng được — đây là luyện tập, không phải kỳ thi.

Khóa học này thuộc Cấp cứu thường ngày · Chăm sóc cha mẹ lớn tuổi. Những khóa học đi cùng rất hợp:

Đột quỵ: từng phút đều quan trọng Trong 12 phút, quý vị sẽ biết các dấu hiệu đột quỵ và biết chính xác phải làm gì trong năm phút đầu tiên. 12 phút Cấp cứu thường ngàyChăm sóc cha mẹ lớn tuổi Ngừng Tim Và CPR Chỉ Bằng Tay Trong 15 phút, quý vị sẽ biết cách nhận ra ngừng tim, bắt đầu CPR chỉ bằng tay, và dùng AED an toàn. 15 phút Cấp cứu thường ngàyChăm sóc cha mẹ lớn tuổiBảo vệ trẻ nhỏ Cơn hoảng loạn hay nhồi máu cơ tim? Trong 10 phút, quý vị sẽ hiểu vì sao cơn hoảng loạn và nhồi máu cơ tim cảm giác giống nhau, và vì sao đau ngực mới hay còn ngờ vực luôn nghĩa là gọi 911. 10 phút Sức khỏe tâm thần và khủng hoảng