Dấu hiệu sốc phản vệ và khi nào dùng epinephrine

Name: Phản Ứng Dị Ứng Nặng
Availability: InStock

Vì sao điều này quan trọng

Sốc phản vệ là phản ứng dị ứng nặng. Nó có thể làm nghẹt đường thở hoặc tụt huyết áp trong vài phút, kể cả ở người chưa từng biết mình dị ứng, ngay lần tiếp xúc đầu. Epinephrine là thuốc duy nhất đảo ngược được. Dùng nhanh mới thay đổi kết cục: trước thuốc kháng histamine, trước kiểu "chờ xem sao", trước mọi thứ.

Nhận biết các dấu hiệu

Sốc phản vệ trông như thế nào

Sốc phản vệ là phản ứng dị ứng nặng toàn thân, nguy hiểm chỉ trong vài phút. Thường có khó thở: khò khè, nghẹn cổ họng, giọng khác lạ, kèm sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng.

Dấu hiệu khác gồm mề đay hay ngứa lan khắp người, nôn ói hay quặn bụng ngay sau khi bị đốt hoặc ăn, chóng mặt hay ngất xỉu. Tác nhân thường gặp gồm đậu phộng, hạt cây, hải sản có vỏ, sữa, côn trùng đốt và một số thuốc. Phản ứng có thể bắt đầu trong vài phút sau khi tiếp xúc, đôi khi nhanh hơn cả lúc người ta kịp hiểu chuyện gì.

Epinephrine trước, luôn luôn như vậy

Epinephrine là thuốc điều trị sốc phản vệ. Nó không phải tùy chọn, không phải giải pháp cuối cùng, và nó đi trước mọi thứ khác, kể cả thuốc kháng histamine như Benadryl.

Thuốc kháng histamine làm dịu ngứa và mề đay, nhưng không làm gì được với chứng khó thở và tụt huyết áp, hai thứ khiến sốc phản vệ nguy hiểm. Với tay lấy viên thuốc thay vì bút tiêm: chính sự chậm trễ đó là sai lầm khóa học này muốn ngăn. Có epinephrine và có thể là sốc phản vệ thì hãy tiêm nhanh, hỏi sau.

Cách dùng bút tiêm epinephrine

Bút tiêm tự động được chế tạo để cả người lạ cũng dùng đúng khi căng thẳng. Ấn mạnh bút vào mặt ngoài đùi. Nó xuyên qua quần áo, không cần cởi đồ trước. Giữ nguyên đúng thời gian hướng dẫn của bút đó ghi, vì mỗi loại một khác.

Nếu không chắc epinephrine còn hạn hay không, cứ dùng. Epinephrine hết hạn vẫn hơn không có gì, và một cơn phản ứng nguy hiểm hơn một cây bút quá hạn. Hãy ghi lại giờ tiêm; điều đó quan trọng cho bước sau.

Gọi 911 ngay cả sau khi tiêm epinephrine

Luôn gọi 911, ngay cả khi người đó thấy đỡ ngay sau mũi tiêm. Sốc phản vệ có thể quay lại. Bác sĩ gọi đây là phản ứng hai pha: đợt triệu chứng thứ hai có thể đến sau vài giờ, kể cả khi người bệnh đã thấy hoàn toàn bình thường.

Ai đã bị sốc phản vệ cũng cần được khám và theo dõi y tế, dù thấy khỏe đến mấy sau mũi tiêm. Epinephrine không phải dấu chấm hết của cơn cấp cứu; đó mới là bước đầu.

Liều thứ hai, và làm gì trong lúc chờ

Nếu triệu chứng không đỡ và có bút tiêm thứ hai, liều thứ hai thường được khuyến nghị, tiêm khoảng 5 đến 15 phút sau liều đầu. Nếu không chắc, hãy để nhân viên trực 911 hướng dẫn thời điểm.

Cho người bệnh nằm ngửa, kê cao chân để đỡ huyết áp. Nếu khó thở, để họ ngồi dậy, ở tư thế nào giúp thở dễ hơn. Hãy ở bên và tiếp tục nói chuyện. Đưa cho cấp cứu mọi bút tiêm đã dùng, để họ biết đã tiêm gì và lúc nào.

Ngoài đời thật trông ra sao

Miếng brownie đậu phộng ở buổi nướng thịt

Casey, bảy tuổi, dị ứng đậu phộng, điều cả buổi nướng thịt quên mất trong một miếng tráng miệng. Vài phút sau, môi bé sưng, bé ho rồi khò khè. Người dì không cãi xem có phải "chỉ là phản ứng thường" không. Bà lấy bút tiêm của Casey trong ba lô, ấn mạnh vào mặt ngoài đùi, xuyên qua quần đùi, giữ đúng thời gian nhãn ghi. Bà gọi 911 ngay sau đó, dù hơi thở Casey đã dịu lại sau một hai phút. Ở bệnh viện, bé được theo dõi nhiều giờ, vì có thể có đợt thứ hai. Đến tối, bé đã cười đùa trở lại.

"Tôi uống một viên Benadryl là được"

Một con ong bắp cày đốt Fiona ở buổi nướng thịt sau nhà. Vài phút sau, cổ họng cô nghẹn và mề đay lan lên cánh tay. Cô bảo cứ uống một viên Benadryl rồi nằm nghỉ. Bạn cô từng thấy một đứa cháu lên cơn sốc phản vệ, nên gạt đi và hỏi Fiona có mang bút tiêm epinephrine không. Cô có, trong túi xách. Người bạn giúp cô tiêm vào mặt ngoài đùi, rồi gọi 911 trong lúc hơi thở Fiona dần ổn. Ở phòng cấp cứu, bác sĩ nói riêng thuốc kháng histamine không ngăn được cổ họng cô khép lại. Sự cương quyết của bạn có lẽ đã cứu cô.

Làm gì trong lúc chờ người giúp

Dùng bút tiêm epinephrine ngay nếu có thể là sốc phản vệ. Đừng chờ xem có nặng thêm.
Ấn mạnh vào mặt ngoài đùi, xuyên qua quần áo nếu cần. Giữ đúng thời gian hướng dẫn của bút đó ghi.
Gọi 911, ngay cả khi triệu chứng đỡ ngay sau mũi tiêm.
Cho họ nằm ngửa, kê cao chân. Nếu khó thở, để họ ngồi ở tư thế dễ chịu.
Theo dõi sát. Nếu sau 5 đến 15 phút vẫn không đỡ và có bút tiêm thứ hai, hãy dùng.
Đừng chỉ trông vào thuốc kháng histamine; nó không trị nguy cơ hô hấp hay huyết áp.
Đưa cho cấp cứu mọi bút tiêm đã dùng và nói rõ đã tiêm lúc nào.

Hiểu lầm & sai sót

Người ta hay nghĩ thuốc kháng histamine như Benadryl là cách xử trí đầu tiên ổn cho phản ứng dị ứng nặng.Thật ra chúng làm dịu ngứa và mề đay, nhưng không làm gì được với chứng khó thở hay tụt huyết áp khiến sốc phản vệ nguy hiểm. Epinephrine đi trước.

Người ta hay nghĩ có thể bỏ qua 911 khi epinephrine có vẻ đã hiệu quả.Thật ra triệu chứng có thể quay lại sau vài giờ, gọi là phản ứng hai pha. Ai được tiêm epinephrine vì sốc phản vệ đều cần được khám, không chỉ cần đỡ.

Người ta hay nghĩ bút tiêm hết hạn là vô dụng và không nên dùng.Thật ra epinephrine hết hạn vẫn hơn không có gì. Nếu đó là thứ duy nhất quý vị có và đang có sốc phản vệ, hãy dùng, rồi để cấp cứu lo tiếp.

Những điều quý vị đã học

Sốc phản vệ có thể gồm khó thở, sưng phù, mề đay lan rộng, nôn ói hoặc ngã quỵ — thường trong vài phút.
Epinephrine là thuốc điều trị. Nó đi trước mọi thuốc kháng histamine.
Bút tiêm vào mặt ngoài đùi, xuyên qua quần áo, giữ đúng thời gian của bút đó.
Gọi 911 ngay cả khi epinephrine đã có tác dụng — đợt triệu chứng thứ hai có thể đến sau vài giờ.
Liều thứ hai sau 5 đến 15 phút là bình thường nếu triệu chứng không đỡ và có bút tiêm.

Nguồn tham khảo

FARE (Food Allergy Research & Education) — Nhận biết và ứng phó với sốc phản vệ
American Academy of Pediatrics — Sốc phản vệ và bút tiêm epinephrine tự động

Quý vị thấy chỗ nào sai? Hãy báo cho chúng tôi — với chúng tôi, đúng quan trọng hơn nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao epinephrine đi trước thuốc kháng histamine như Benadryl?

Thuốc kháng histamine có thể làm dịu ngứa và mề đay, nhưng không tác dụng đủ nhanh hay đủ mạnh để đảo ngược chứng khó thở và tụt huyết áp khiến sốc phản vệ nguy hiểm. Epinephrine tác động lên tất cả những thứ đó, và có tác dụng trong vài phút. Hãy dùng nó trước, rồi gọi 911.

Nếu người đó thấy khỏe ngay sau khi tiêm epinephrine, chúng tôi có còn cần đến bệnh viện không?

Có. Thấy đỡ hơn không có nghĩa là phản ứng đã hết. Một đợt triệu chứng thứ hai, gọi là phản ứng hai pha, có thể đến sau vài giờ, đôi khi sau khi người đó đã có vẻ hoàn toàn bình thường. Ai cần đến epinephrine vì sốc phản vệ đều cần được khám và theo dõi y tế, chứ không chỉ cần hết những triệu chứng đầu tiên.

Nếu cây bút tiêm duy nhất chúng tôi có đã hết hạn thì sao?

Cứ dùng. Hướng dẫn thường được dạy là epinephrine hết hạn vẫn hơn không có gì, vì một phản ứng dị ứng nặng nguy hiểm hơn một cây bút tiêm quá hạn. Hãy dùng thứ quý vị có, gọi 911, và để nhân viên cấp cứu lo tiếp từ đó.

Kiểm tra điều quý vị đã biết

Năm câu hỏi. Đúng bốn câu là đạt. Quý vị làm lại bao nhiêu lần cũng được — đây là luyện tập, không phải kỳ thi.

Khóa học này thuộc Cấp cứu thường ngày · Bảo vệ trẻ nhỏ. Những khóa học đi cùng rất hợp: